Kolumny głośnikowe subwoofery

Subwoofer odpowiada za najniższe częstotliwości, zwykle poniżej 100–120 Hz. To on daje w filmie uderzenie w klatce piersiowej, a w muzyce pewny, głęboki dół bez zniekształceń. Małe kolumny satelitarne bez niego brzmią szczupło, nawet jeśli poza basem grają bardzo czysto. Ten poradnik dotyczy kategorii Elektronika › RTV i AGD › Sprzęt audio dla domu › Kolumny głośnikowe › Subwoofery i pokazuje, na co patrzeć przy wyborze modelu do salonu, kina domowego albo zestawu stereo.

Czym subwoofer różni się od zwykłej kolumny

Zwykła kolumna podłogowa też potrafi zejść nisko, ale robi to kosztem gabarytów, a przy dużej głośności zaczyna brzmieć ciasno. Subwoofer ma jeden zadanie: odtwarzać basy. Dzięki temu reszta zestawu może pracować w swoim zakresie, a dół nie zagłusza środka pasma.

Jeśli masz kolumny satelitarne, subwoofer niemal zawsze daje najbardziej odczuwalną poprawę. Sam zakup kolumn o niższej skuteczności tego nie zrekompensuje, dlatego pierwszy krok to sprawdzenie, czego naprawdę brakuje w Twoim systemie.

Aktywny czy pasywny

Subwoofer aktywny ma wbudowany wzmacniacz i zwykle wystarcza go podłączyć kablem do wyjścia subwoofera w amplitunerze lub do wyjścia liniowego z przedwzmacniacza. Model pasywny wymaga zewnętrznego wzmacniacza mocy, więc kupuje się go tylko wtedy, gdy masz już końcówkę dobraną do reszty sprzętu.

Dla większości domowych zestawów rozsądniejszy jest aktywny. Ma regulację poziomu, filtr i fazę w jednej obudowie, a do tego nie trzeba przeliczać, czy wzmacniacz da radę z konkretnym przetwornikiem.

Rozmiar przetwornika, moc i obudowa

Najczęściej spotykane przetworniki mają od 8 do 12 cali. Ośmiocalowy zagra szybciej i zwarciej, więc sprawdzi się w mniejszym pokoju i przy muzyce, gdzie liczy się precyzja. Dziesięciocalowy i większy schodzi niżej i daje więcej ciśnienia, lecz wymaga pomieszczenia, w którym basy nie będą dudnić.

Przy mocy patrz na wartość RMS, a nie na moc szczytową. Ta druga bywa podawana w liczbach, które wyglądają imponująco, ale nic nie mówią o tym, jak głośnik zniesie długie granie. Obudowa zamknięta (sealed) daje czysty, kontrolowany bas. Obudowa z tunelem bass-reflex jest zwykle głośniejsza i schodzi nieco niżej, za to lepiej zachowuje się przy dużych amplitudach tylko wtedy, gdy projekt jest przemyślany.

Filtr częstotliwości i ustawienie w pokoju

Regulacja częstotliwości granicznej (crossover, najczęściej LPF) decyduje, od jakiego punktu subwoofer przestaje grać, a od jakiego przejmują kolumny. Dla kolumn satelitarnych typowy start to około 80–120 Hz. Ustaw za wysoko, a dół będzie się nakładał i brzmienie zrobi się mętne. Ustaw za nisko, a między basem a resztą pasma pojawi się dziura.

Subwoofer w rogu pokoju wzmocni basy, ale łatwo przesadzić i uzyskać dudnienie. Lepszym sposobem bywa postawienie go przy ścianie bocznej albo w okolicy kanapy, a potem przesuwanie o kilkanaście centymetrów przy tym samym materiale testowym. Przełącznik fazy (0 i 180 stopni) warto przełączyć w czasie słuchania, bo to on często decyduje, czy bas się wzmacnia, czy znosi.

Marki, które warto znać

Na rynku subwooferów od lat powtarzają się nazwy takie jak Klipsch, JBL, Canton, Yamaha, Polk Audio czy Teufel. Każdy z tych producentów ma kilka linii, różniących się rozmiarem przetwornika, obudową i ceną, więc samą markę traktuj jako punkt wyjścia. Przy porównaniu zestawiaj parametry: moc RMS, pasmo przenoszenia, zakres regulacji filtra i opinie osób, które miały dany model w podobnym pokoju.

Marka sama w sobie nie gwarantuje dobrego basu. Jeden model tego samego producenta potrafi grać świetnie w kinie, a w małym salonie wypadać ciężko. Porównuj modele w konkretnym pomieszczeniu, jeśli tylko masz taką możliwość.

Licytacje czy Kup Teraz i bezpieczne zakupy w allee

Na allee część ofert kupisz od razu w trybie Kup Teraz, a część może być sprzedawana w licytacji. Przy sprzęcie audio, który ma wartość rzędu kilkuset złotych, licytacja bywa kusząca, ale przed podbiciem ceny sprawdź stan urządzenia, zdjęcia z obu stron i to, czy sprzedający podaje numer seryjny lub model z dokładnością do wersji. Przy Kup Teraz łatwiej porównać cenę z innymi ofertami, bo wiesz, za co płacisz, zanim klikniesz.

Zakup w allee chroni program allee Ochrona Kupujących. Zanim zapłacisz, przeczytaj opis oferty, zwróć uwagę na dane sprzedawcy i zachowaj korespondencję w serwisie. Jeśli subwoofer przyjdzie uszkodzony albo nie będzie zgodny z opisem, zgłoś problem od razu, z fotografiami paczki i urządzenia, zanim zaczniesz używać sprzętu.

Najczęstsze pytania

Czy subwoofer jest potrzebny do zestawu stereo?

Nie jest konieczny, ale przy małych kolumnach półkowych zwykle robi największą różnicę. Jeśli słuchasz głównie muzyki i nie masz kolumn podłogowych, dobry subwoofer potrafi uzupełnić dół bez potrzeby wymiany całego systemu. Najpierw sprawdź, czy Twój amplituner ma wyjście subwoofera albo wyjście przedwzmacniacza.

Jaki rozmiar przetwornika wybrać do mieszkania?

W mieszkaniu o powierzchni kilkunastu do dwudziestu kilku metrów kwadratowych zwykle wystarcza przetwornik ośmio- lub dziesięciocalowy. Większy głośnik może wzbudzać dudnienie w ścianach i meblach. Przy wyborze liczy się także to, czy sąsiedzi nie będą słyszeć basu przez ścianę, bo to ogranicza głośność bardziej niż sama moc.

Co oznacza moc RMS i dlaczego jest ważniejsza od mocy szczytowej?

Moc RMS określa, jaką moc subwoofer może przyjmować długo, bez przegrzewania i uszkodzenia cewki. Moc szczytowa to wartość chwilowa, która nie mówi nic o tym, jak model zniesie godzinne słuchanie. Przy porównywaniu modeli zawsze szukaj wartości RMS w specyfikacji.

Jak ustawić filtr częstotliwości, jeśli nie znam się na akustyce?

Zacznij od wartości w okolicach 80 Hz dla małych kolumn satelitarnych i odtwórz kilka znanych nagrań, najlepiej z wyraźnym basem i z mową. Zwróć uwagę, czy głos nie brzmi tak, jakby dochodził z podłogi, i czy nie słychać dziury między basem a środkiem. Potem zmieniaj wartość małymi krokami, aż dźwięk będzie spójny.

Czy można kupić subwoofer w licytacji na allee?

Tak, na allee sprzedawcy mogą wystawiać sprzęt audio w licytacji albo w trybie Kup Teraz. Przed licytacją sprawdź opis, stan techniczny, zdjęcia i dane sprzedawcy, bo sprzęt elektroniczny bywa używany lub po naprawie. Jeśli coś się nie zgadza z opisem, zgłoś to przez allee Ochrona Kupujących.

Czy subwoofer aktywny da się podłączyć do telewizora?

Większość aktywnych subwooferów podłącza się do telewizora przez wyjście audio, ale do pełnej obsługi kina domowego zwykle potrzebny jest amplituner lub soundbar z wyjściem na subwoofer. Jeśli telewizor ma tylko wyjście słuchawkowe albo cyfrowe optyczne, sprawdź, czy subwoofer ma wejście pasujące do tego złącza, a jeśli nie, potrzebny będzie przetwornik lub przejściówka.