

Płytki wieloostrzowe to wymienne ostrza z węglika spiekanego, cermetu lub ceramiki, mocowane śrubą w korpusie narzędzia. Zużytą krawędź wymienia się, a nie cały nóż, dlatego to podstawowy materiał eksploatacyjny w toczeniu, frezowaniu i wierceniu metali. Kategoria Przemysł › Materiały i akcesoria › Obróbka metali obejmuje właśnie te ostrza, a poniżej opisuję, czym kierować się przy ich wyborze i jak kupować je w allee.
Nazwa wzięła się stąd, że jedna płytka ma zwykle kilka użytecznych krawędzi skrawających. Po stępieniu jednej obraca się ją lub przekłada na kolejne naroże, a dopiero po wyczerpaniu wszystkich wymienia na nową. Oszczędza to pieniądze i czas, bo nie trzeba ostrzyć narzędzia w warsztacie.
Płytki stosuje się głównie w tokarkach CNC, centrach frezarskich i w wiertłach wymiennych. Inne ostrze dobierze tokarz pracujący na stali konstrukcyjnej, inne ktoś, kto obrabia aluminium albo żeliwo. Dlatego przy zakupie zawsze zaczyna się od materiału obrabianego i rodzaju operacji, a dopiero potem od kształtu.
Kształt płytki oznacza się literą: T to trójkąt, S to kwadrat, C i D to romby o kątach 80 i 55 stopni, V to trójkąt o kącie 35 stopni, a W to sześciokąt. Kształt decyduje o liczbie krawędzi i o tym, jak płytka ustawia się względem obrabianego detalu. Kwadrat ma cztery krawędzie, ale jest wytrzymały i dobrze znosi obróbkę z dużymi siłami.
Kąt przystawienia, promień naroża i grubość płytki też muszą się zgadzać z korpusem. Promień naroża ma znaczenie dla chropowatości powierzchni i wytrzymałości ostrza, więc większy zwykle daje gładszy wynik, ale wymaga stabilnego ustawienia maszyny. Oznaczenie w katalogu producenta podaje wszystkie te parametry w formie kodu, na przykład CNMG, które zawiera kształt, kąt przystawienia, tolerancję i wymiary. Warto go przeczytać raz uważnie, zanim zamówi się pierwszą paczkę.
Gatunek węglika dobiera się do materiału obrabianego i prędkości skrawania. Oznaczenia ISO grupują je literami: P dla stali, M dla stali nierdzewnych, K dla żeliwa i materiałów krótkotrzaskowych, N dla metali nieżelaznych, S dla materiałów żaroodpornych i tytanu, H dla materiałów utwardzonych. Płytka przeznaczona do stali może na aluminium działać źle, bo wióry będą się zbijać na krawędzi.
Powłoka, najczęściej tlenek lub azotek tytanu, poprawia odporność na ścieranie i na wysoką temperaturę. Powłoki nakładane metodą CVD lepiej sprawdzają się przy cięższym, przerywanym skrawaniu, a PVD częściej wybiera się do wykańczania, bo zachowuje ostrzejszą krawędź. Jeśli nie ma pewności co do gatunku, lepiej zapytać producenta o zalecenie dla konkretnego materiału niż kupować na próbę dużą partię.
Na rynku płytek wieloostrzowych od lat dominują duże marki z własnymi katalogami i doradztwem technicznym. Do najczęściej wymienianych należą Sandvik Coromant, Kennametal, Iscar, Walter, Seco oraz Mitsubishi Materials. Każdy z nich ma szeroką gamę gatunków i kształtów, a ich dokumentacja techniczna zwykle zawiera tabele doboru prędkości i posuwu.
To są przykłady producentów uznawanych w branży, a nie wskazanie, że ich produkty są w tej chwili dostępne w allee. Przy zakupie od sprzedawcy prywatnego lub firmy warto sprawdzić, czy oferta dotyczy oryginalnej płytki danego producenta, czy zamiennika, i czy opis podaje oznaczenie zgodne z katalogiem.
Najczęstszy błąd to kupno płytki, która fizycznie nie pasuje do korpusu. Trzeba sprawdzić rozmiar wpisany (inscribed circle), grubość, otwór montażowy i typ mocowania, bo nawet mały błąd uniemożliwia prawidłowe osadzenie. Jeśli w ofercie brakuje tych danych, lepiej dopytać przed zakupem, niż ryzykować zwrot.
Drugi punkt to łamacz wiórów. Dobrze dobrany zapewnia odprowadzanie wiórów bez zbijania się, co chroni krawędź i wykończenie. Warto też zwrócić uwagę na stan opakowania i na to, czy płytki są nowe, bo używane ostrza mogą mieć wykruszenia niewidoczne na pierwszy rzut oka. Przy partiach kilku sztuk dobrze jest od razu sprawdzić, czy wszystkie mają ten sam gatunek i oznaczenie.
W allee płytki wieloostrzowe można kupić w formie Kup Teraz albo w licytacji, zależnie od tego, co wystawi sprzedawca. Kup Teraz sprawdza się, gdy zna się już oznaczenie potrzebnej płytki i chce się ją kupić od razu, bez czekania na zakończenie aukcji. Licytacja bywa opłacalna przy większych partiach, ale wtedy trzeba zaplanować czas i wcześniej porównać ceny podobnych ofert.
Przed zakupem warto przeczytać opis sprzedawcy, sprawdzić jego historię i opinie, a w razie wątpliwości zadać pytanie przez wiadomość. Zakupy objęte allee Ochroną Kupujących dają dodatkową ochronę w sytuacji, gdy towar nie zgadza się z opisem. Przy płytkach to ważne, bo pomyłka w gatunku albo kształcie kosztuje czas na maszynie, a nie tylko pieniądze.