Do młodych

Do młodych Adama Asnyka jest wierszem z cyklu W Tatrach , napisanym w 1880 roku i znajdującym się w zbiorze lektur dla szkół ponadpodstawowych. Ebook w naszym wydaniu zawiera oznaczone motywy i przypisy opracowane specjalnie z myślą o uczniach i uczennicach. Audiobook Do młodych , stanowiący dodatkowe ułatwienie przy zapoznawaniu się z tekstem, czyta Jan Peszek.
Lektura Do młodych to istotne dzieło polskiego pozytywizmu, którego znajomość jest potrzebna do zrozumienia ówczesnych poglądów i procesów przebiegających w tamtej epoce. Zawiera ona również ponadczasowy przekaz, wskazujący drogę dla wszystkich młodych ludzi. Wiersz Asnyka może również skłonić do refleksji nad własnym stosunkiem do historii i wcześniejszych pokoleń.
Utwór uznawany jest za manifest pozytywistów — Adam Asnyk wskazał pokoleniom młodych ich zadania, bazując na ówczesnych poglądach. Adresatem mogą być zarówno młodzi pozytywiści, jak i zapewne każdy młody człowiek, który zamierza bądź musi stworzyć coś nowego. Wiersz Do młodych opiera się na najważniejszych założeniach epoki pozytywizmu — dochodzi w nim do głosu scjentyzm („Za każdym krokiem w tajniki stworzenia /
Coraz się dusza ludzka rozprzestrzenia”), ale złagodzony dobroduszną religijnością; znajdują tu wyraz idee organicyzmu i pracy u podstaw („ Nieście więc wiedzy pochodnię na czele /
I nowy udział bierzcie w wieków dziele”, jednakże generalnie stanowisko podmiotu lirycznego jest zachowacze i ostrożne. Utwór stanowi apel, by pracować nad sobą i swą wiedzą, jednocześnie nie zapominając o dokonaniach poprzedników, oddając należną cześć i szacunek poprzednim pokoleniom. Adam Asnyk w roli nauczyciela nawołuje do zgody między pokoleniami, wskazuje, że naturalnym i dotyczącym każdej generacji procesem jest przemijanie, podobnie jak budowanie nowych idei na fundamentach starych.
Twórczość Asnyka często nazywana jest poezją czasów niepoetyckich. Do młodych to zaskakująca mieszanina pozytywizmu i romantyzmu. Należy zaznaczyć, iż w czasach pozytywizmu podchodzono do liryki jako medium dla przekazywania swego stanowiska ideowego — z dużą dozą nieufności. Posługiwano się głównie prozą: tego rodzaju apele, próby wpłynięcia na światopogląd odbiorców pojawiały się artykułach, felietonach, nowelach tendencyjnych, wreszcie w powieściach, zaś po poezję sięgano mniej chętnie. Fascynowano się hasłem użyteczności literatury. Asnyk połączył pozytywistyczne przesłanie z popularną w romantyzmie formą wiersza; wykorzystał metafory i wykrzyknienia świadczące o silnym emocjonalnym nacechowaniu tekstu. Utwór Asnyka nie tylko formą gatunkową ody nawiązuje do wiersza Adama Mickiewicza Oda do młodości , który także stanowił...