Do młodych

Do młodych Adama Asnyka jest wierszem z cyklu W Tatrach, napisanym w 1880 roku i znajdującym się w zbiorze lektur dla szkół ponadpodstawowych. Ebook w naszym wydaniu zawiera oznaczone motywy i przypisy opracowane specjalnie z myślą o uczniach i uczennicach. Audiobook Do młodych, stanowiący dodatkowe ułatwienie przy zapoznawaniu się z tekstem, czyta Jan Peszek.
Lektura Do młodych to istotne dzieło polskiego pozytywizmu, którego znajomość jest potrzebna do zrozumienia ówczesnych poglądów i procesów przebiegających w tamtej epoce. Zawiera ona również ponadczasowy przekaz, wskazujący drogę dla wszystkich młodych ludzi. Wiersz Asnyka może również skłonić do refleksji nad własnym stosunkiem do historii i wcześniejszych pokoleń.
Utwór uznawany jest za manifest pozytywistów — Adam Asnyk wskazał pokoleniom młodych ich zadania, bazując na ówczesnych poglądach. Adresatem mogą być zarówno młodzi pozytywiści, jak i zapewne każdy młody człowiek, który zamierza bądź musi stworzyć coś nowego. Wiersz Do młodych opiera się na najważniejszych założeniach epoki pozytywizmu — dochodzi w nim do głosu scjentyzm („Za każdym krokiem w tajniki stworzenia / Coraz się dusza ludzka rozprzestrzenia”), ale złagodzony dobroduszną religijnością; znajdują tu wyraz idee organicyzmu i pracy u podstaw („ Nieście więc wiedzy pochodnię na czele / I nowy udział bierzcie w wieków dziele”, jednakże generalnie stanowisko podmiotu lirycznego jest zachowacze i ostrożne. Utwór stanowi apel, by pracować nad sobą i swą wiedzą, jednocześnie nie zapominając o dokonaniach poprzedników, oddając należną cześć i szacunek poprzednim pokoleniom. Adam Asnyk w roli nauczyciela nawołuje do zgody między pokoleniami, wskazuje, że naturalnym i dotyczącym każdej generacji procesem jest przemijanie, podobnie jak budowanie nowych idei na fundamentach starych.
Twórczość Asnyka często nazywana jest poezją czasów niepoetyckich. Do młodych to zaskakująca mieszanina pozytywizmu i romantyzmu. Należy zaznaczyć, iż w czasach pozytywizmu podchodzono do liryki jako medium dla przekazywania swego stanowiska ideowego — z dużą dozą nieufności. Posługiwano się głównie prozą: tego rodzaju apele, próby wpłynięcia na światopogląd odbiorców pojawiały się artykułach, felietonach, nowelach tendencyjnych, wreszcie w powieściach, zaś po poezję sięgano mniej chętnie. Fascynowano się hasłem użyteczności literatury. Asnyk połączył pozytywistyczne przesłanie z popularną w romantyzmie formą wiersza; wykorzystał metafory i wykrzyknienia świadczące o silnym emocjonalnym nacechowaniu tekstu. Utwór Asnyka nie tylko formą gatunkową ody nawiązuje do wiersza Adama Mickiewicza Oda do młodości, który także stanowił swojego rodzaju manifest dla ówczesnego pokolenia. Tekst Asnyka wchodzi w dialog ze stanowiskiem Mickiewicza-romantyka. Wyrosły na wartościach nowych, pozytywizmu i organicyzmu — poeta odrzuca jednoznaczne oceny, kult indywidualizmu, romantyczny bunt i odcięcie się od przeszłości.
Książkę polecają Wolne Lektury — najpopularniejsza biblioteka on-line.
Adam AsnykDo młodychEpoka: Pozytywizm Rodzaj: Liryka Gatunek: WierszDo młodych to lektura szkolna.