Dzienniki. 1916–1919. Tom 3

Michał Römer był postacią znakomitą. Wyprzedzał swój czas, umiał celnie uchwycić istotę otaczającej go rzeczywistości. 6-tomowa edycja jego dzienników z lat 1911–1945 przedstawia, obok spraw największej wagi, codzienność epoki. Autor w tomie 3 przedstawia m.in. rodzenie się niepodległej Polski i Litwy, wielkie postaci i ścierające się nurty polityczne. Szczegółowo relacjonuje kulisy kryzysu przysięgowego 1917 roku i pobyt w obozie jeńców w Szczypiornie. Zobacz więcej

„Ta wojna światowa zadaje kłam wszystkim pojęciom o postępie, którymi żyła myśl ludzka w ostatnich kilkudziesięciu latach. […] Jak pojedynczy ludzie, tak narody, społeczeństwa i państwa na wojnie – stali się pospolitymi bandytami. Chciwość, rozbój, kult bezpośredniej brutalnej siły, dziki i z niczym, prócz siły i strachu, nieliczący się egoizm – stały się jedynymi motorami duchowymi ludzkości. […] Straszny widok, ale wielka nauka.”
1 września, rok 1916, piątek

„Jestem już tylko cieniem tego człowieka, jakim byłem w Wilnie. […] Czuję się słaby i wycieńczony. Słaby do tego stopnia, że zwłaszcza wieczorami słaniam się, idąc […]. Ciało moje to skóra na kościach. ”
17 sierpnia, rok 1917, piątek (obóz w Szczypiornie)

„Nie ma już Rady Regencyjnej, która zrezygnowała ze swej władzy. Piłsudski objął władzę zwierzchnią. On mianował prezydenta ministrów w osobie Daszyńskiego, polecając mu utworzenie gabinetu. Przybyli posłowie poznańscy z Seydą i Korfantym na czele. Z Korfantego zrobiła Narodowa Demokracja bożyszcze, którym rozwalić usiłu...